zdrowe nawyki

Im bliżej Ci umysłem do dziecka, tym szczęśliwsze życie prowadzisz.

Do legendy przeszedł eksperyment, jaki redakcja Washington Post przeprowadziła w waszyngtońskim metrze w 2007 roku. 

W przejściu podziemnym, przy jednej ze stacji metra, w czasie godzin porannego szczytu stanął niepozorny facet w czapce z daszkiem. Wziął do ręki skrzypce i zaczął grać.

Był mroźny, styczniowy poranek …

Przez trzy kwadranse zagrał sześć utworów Bacha. Szacuje się, że w tym czasie około 1100 osób minęło go spiesząc się do pracy czy codziennych obowiązków.

Po kilku minutach pewien mężczyzna zwolnił kroku, zatrzymał się na parę sekund i pomknął dalej. Kilka minut, później do futerału muzyka trafił pierwszy dolar. Wrzuciła go pewna kobieta i poszła dalej nie zatrzymując się nawet na minutę.

Za chwil parę pewien człowiek zatrzymał się, oparł o ścianę i słuchał muzyka. Jednak dość szybko zerknął na zegarek i pomknął dalej. Może był spóźniony na umówione, zawodowe spotkanie…?

Jednym z nielicznych, którzy potrafili rozpoznać piękno muzyki Bella był 3-letni chłopiec. 

Mama odprowadzała go właśnie do przedszkola. Chłopiec chciał posłuchać muzyki, ale mama nie miała na to czasu – stanęła więc między skrzypkiem za zasłuchanym młodzieńcem, odrywając go od koncertu. Na filmie rejestrującym całe wydarzenie widać, jak chłopiec cały czas odwracał głowę w kierunku, chcąc jeszcze uszczknąć trochę odbywającego się spektaklu.

Jak się okazało tak samo wyglądała reakcja każdego dziecka, które przemierzało tego dnia przejście podziemne. Dzieci chciały słuchać, dorośli spieszyli się do swych obowiązków.

Podczas 45 minut tej gry tylko 6 osób zatrzymało się na chwilę. Około 20 wrzuciło do futerału pieniądze, potem jednak oddalając się w pośpiechu. 

Muzyk zebrał 32 dolary. Kiedy przestał grać i zapadła cisza, nie było oklasków, wiwatów, bisów.

Nikt się nie zorientował, że tym skrzypkiem był jeden z najbardziej utalentowanych na świecie muzyków – skrzypek Joshua Bell. 

Zagrał właśnie kilka najtrudniejszych utworów, na skrzypcach wartych 3,5 milina dolarów.  Dwa dni wcześniej wszystkie bilety na koncert Bell`a zostały wyprzedane. 

To prawdziwa historia, która uświadamia nam jak brakiem uwagi, żyjąc w pędzie pod rytm zegarka przegapiamy najpiękniejsze i wartościowe momenty w życiu.

Czytając tą historię zadaję sobie pytania:

Czy w zwykłym, szarym otoczeniu potrafimy jeszcze dostrzec proste piękno? 

Czy w ciągu dnia naprawdę nie da się znaleźć kilka minut na objęcie zmysłami, tego czego właśnie doświadczamy?

Czy potrafimy karmić zmysły czymś więcej niż rosnącą listą zadań, potrzebami naszych bliskich, nierealnymi oczekiwaniami, które wymagają do nas więcej i więcej?

Dlaczego najbardziej zainteresowanymi muzyką Bell’a okazały się dzieci?

W mindfulness funkcjonuje pojęcie „umysł początkującego”.

Zaobserwuj dzieci w zabawie. One całą swoją uwagę skupiają tylko na tym czym zajmują się w danej chwili. Ich głowa nie wykonuje wtedy skompilowanych wycieczek w przeszłość, nie planuje co by było, gdyby. Doświadczają tego, co teraz jest ich udziałem z pełnym zaangażowaniem umysłu w bieżącą chwilę. 

Podobnie z poznawaniem świata. Małe dzieci badają świat wszystkimi zmysłami biorąc przedmioty nie tylko w rękę, ale i do buzi a niektóre wkładają je nawet do nosa (tego nie rekomenduję jednak :). Każde zdarzenie jest dla nich świeże, nowe. Eksplorują świat bez uprzedzeń i oczekiwań. Z otwartym, czystym umysłem i niewiedzą podchodzą do każdego wydarzenia.

Zatracamy te umiejętności dorastając. Ćwiczenia i praktyki mindfulness pomagają je odkryć na nowo. 

Przytoczę tutaj cytat japońskiego mistrza zen „W umyśle początkującego jest wiele możliwości, w umyśle eksperta – [tylko] parę” (Rosi Suzuki). 

Wiem, że nie wiem. To sedno początkującego umysłu. W zachodniej kulturze uczy się nas, że nie wiedzieć to wstyd. Krępujemy się przyznać, że nie posiadamy dostatecznej wiedzy na jakiś temat. Czy to nie ogranicza naszych doświadczeń? Nawet do bardzo „znanego” możemy podejść z umysłem początkującego. Każdy wynalazca, naukowiec zaczynał przecież od „nie wiem”, zanim wykrzyknął „eureka”. 

Źródła: jazzarium.pl, You Tube, konradgorak.pl, Jon Kabat-Zinn „Praktyka uważności dla początkujących”

„Wszyscy posiadamy zasoby, o których wykorzystaniu nawet nam się nie śniło”, to cytat Williama Jamesa, amerykańskiego psychologia i filozofa.

Mindfulness nie jest niczym, co nie byłoby w zasięgu przeciętnego człowieka. Mam nawet taką refleksję, że przychodząc na ten świat jesteśmy jej nieświadomymi praktykami. Zatracamy te umiejętności dorastając. 

Mindfulness może praktykować każdy, bez względu na wiek, etap życia, sprawność fizyczną czy ograniczenia ruchowe. Szczególnie polecany jest dla tych, którzy doświadczają w życiu nadmiernego stresu związanego z przeciążeniem zadaniami, presją czasu, czy obecnym stale napięciem. 

Mindfulness nie jest praktyką religijną. To świecka metoda niezależna od wiary czy jakiejkolwiek ideologii.

ALE CO TO TAKIEGO?

Samo słowo tłumaczymy często jako uważność. W angielskim pierwszy człon tej nazwy „mindful” oznacza: dbający, uważający, troskliwy. Inne możliwe tłumaczenia: uważna obecność, pełna świadomość, przytomność.

Mindfulness to: 

• Proces koncentrowania uwagi na wewnętrznych i zewnętrznych bodźcach występujących w danej chwili (Wikipedia)
• Umiejętność zauważania momentów, kiedy nasz umysł jest rozproszony, popada w zamyślenie i kierowania uwagi z powrotem ku temu co najistotniejsze i najważniejsze dla nas w danej chwili (J.Kabat-Zinn) 
• To doświadczanie zdarzeń wszystkimi posiadanymi zmysłami.
• To trening umysłu, w którym okiem czujnego obserwatora, skupiamy uwagę nie tylko na tym, co jest obecne w naszym zewnętrznym otoczeniu, ale także na rozpoznawaniu własnych emocji, uczuć i myśli. 
• To techniki i metody radzenia sobie ze stresem, trudnościami w sposób przyjazny dla naszego zdrowia.

To wszystko to oczywiście fragment większej całości. Trudno zdefiniować to pojęcie w kilku książkowych definicjach. 

Dla mnie osobiście mindfulness to sposób życia.

W zabieganej codzienności, pod presją czasu i zadań, łatwo przegapić ważne momenty, zadbać o wypoczynek czy wyciszyć umysł. 

Możemy zauważyć, że nawet w chwilach, w których odpoczywamy, spacerujemy czy uprawiamy sport nasze myśli krążą wokół minionych wydarzeń, wracają do wspomnień albo planują nadchodzące zadania i obowiązki. 

Nawet relaksując się na rajskich wakacjach najwięcej czasu i uwagi dajemy naszym smartfonom robiąc sobie pamiątkowe zdjęcia na przyszłość niż doświadczamy w pełni niepowtarzalnej chwili.

Takie doświadczenia mogą stać się przyczyną chronicznego stresu. Nasze ciało i umysł odczuwają skutki stresu, nawet wtedy, kiedy sobie tego nie uświadamiamy. 

Znasz może pojęcie zjawiska FOMO (Fear Of Missing Out)? 

Określa sytuację, w której odczuwamy lęk, kiedy przed dłuższy czas jesteśmy odcięci od internetu. Odczuwamy potrzebę ciągłego monitorowania wydarzeń przy użyciu smartfona czy innych urządzeń mobilnych. 

Co parę minut zerkamy na ekran telefonu, sprawdzamy maile (także w czasie wolnym od pracy) czy powiadomienia na social mediach. 

Z internetem nie rozstajemy się już prawie wcale. Po porannej pobudce pierwsze, co robimy zanim umyjemy zęby czy napijemy się kawy, to zerknięcie na telefon. Nie ma nic złego w tym, że jesteśmy „bliżej świata”. Jednak w tym wszystkim łatwo zapomnieć, że chodzi przecież o nasze zdrowie.

Z pomocą i wsparciem dla tych zabieganych, zestresowanych może przyjść właśnie praktykowanie uważności.

Pełne koncentrowanie uwagi na tu i teraz wymaga jednak odpowiedniego treningu, ponieważ, kiedy tylko próbujemy się wyciszyć, nasz natrętny umysł łatwo nie odpuści. Dlatego istotna jest w tym procesie regularna praktyka.

Do praktykowania nie potrzebujesz żadnych specjalnych warunków czy rytuałów. 

Z powodzeniem da się wprowadzić do codziennej rutyny. Możesz ćwiczyć spacerując, biorąc prysznic, jedząc posiłek, siedząc przy biurku, robiąc zakupy czy nawet jadąc autem/autobusem.

CO MNIE PRZYNOSI CODZIENNA PRAKTYKA MINDFULNESS?

To pytanie mogę sobie zadawać wiele razy i za każdym razem pojawiają się nowe odkrycia.

• Wyciszenie w trudnych momentach dnia
• Zdrowie i dobre samopoczucie
• Czas tylko dla mnie w ciągu dnia
• Radzenie sobie ze stresem
• Skierowanie uwagi także na swoje potrzeby
• Oszczędność energii, której nie trwonię na sprawy niepotrzebne
• Dziecięcy zachwyt nad życiem, każdym stworzeniem i przyrodą
• Poskramianie ego 

Korzyści jest znacznie więcej, ale to temat na obszerny, nowy post.